CHẠY THẬN NHÂN TẠO: HỌC CÁCH LẮNG NGHE VÀ CHĂM SÓC CƠ THỂ TRỌN VẸN MỖI NGÀY

Lọc máu định kỳ tại bệnh viện chỉ chiếm khoảng 12 giờ mỗi tuần; hơn 150 giờ còn lại phụ thuộc hoàn toàn vào chế độ tự chăm sóc, dinh dưỡng và sinh hoạt tại nhà của người bệnh. Một chế độ dinh dưỡng chuẩn mực không chỉ hỗ trợ duy trì thể trạng mà còn đóng vai trò tiên quyết trong việc kiểm soát các biến chứng tim mạch, tăng kali máu cấp tính hay quá tải tuần hoàn giữa hai kỳ lọc.

Theo các bác sĩ Khoa Lọc máu – Thận nhân tạo Bệnh viện Đồng Nai -2, chăm sóc người bệnh lọc máu mạn tính tại nhà cần thực hiện đồng bộ 4 nguyên tắc cốt lõi dưới đây.

Chạy thận nhân tạo: Hướng dẫn chăm sóc người bệnh tại nhà

1. Bổ sung đủ đạm nhưng kiểm soát nghiêm ngặt điện giải

Khác với giai đoạn suy thận bảo tồn (cần ăn giảm đạm), người bệnh đã bước vào giai đoạn chạy thận nhân tạo chu kỳ bị mất một lượng nhỏ acid amin trong quá trình lọc máu. Vì vậy, nhu cầu dinh dưỡng tại nhà có những lưu ý đặc thù:

– Tăng cường đạm sinh học cao:Cần cung cấp đủ lượng protein (khoảng 1.2g/kg thể trọng/ngày) từ thịt nạc, cá, lòng trắng trứng, sữa chuyên dùng cho bệnh nhân lọc máu.

– Giảm Natri (Muối):Hạn chế tối đa muối ăn, mắm, hạt nêm, đồ hộp chế biến sẵn để tránh kích thích cảm giác khát, hạn chế phù nề và kiểm soát huyết áp hiệu quả.

– Kiểm soát Kali – Phòng ngừa rối loạn nhịp tim:

     + Thận suy giảm khả năng đào thải kali. Nồng độ kali máu tăng cao  có thể gây rối loạn nhịp tim , nặng hơn có thể gây ngưng tim.

     + Các thực phẩm giàu kali như chuối, bơ, nước cam, đu đủ, nho , nấm, măng, và các loại rau có màu xanh đậm.

     + Mẹo chế biến: ngâm và luộc rau qua 2 lần nước bỏ nước luộc để giảm bớt lượng kali .

Trong quá trình theo dõi bệnh nhân lọc máu, các bác sĩ sẽ xét nghiệm điện giải đồ để đánh giá nồng độ kali trong máu. Nếu kali máu cao cần hạn chế rau và trái cây. Nếu nồng độ kali trong máu thấp vẫn có thể bổ sung các thực phẩm có kali, tuy nhiên cần được theo dõi chặt chẽ. Vì vậy chế độ ăn cần cá thể hóa theo từng bệnh nhân.

– Kiểm soát Phospho – Bảo vệ hệ xương và mạch máu:

     + Quá tải phospho máu dẫn đến ngứa , xơ vữa động mạch và rối loạn chuyển hóa xương.

     + Một số loại thức ăn giàu phospho như nội tạng động vật, lòng đỏ trứng, sữa bò đặc, phô mai, các loại nước ngọt có gas.

     + Hạn chế một số thực phẩm nhiều phospho,lọc máu đủ liều cùng với sử dụng các thuốc thải phospho ở những bệnh nhân có nồng độ phospho trong máu cao.

Tuy nhiên thuốc thải phospho có giá thành cao, rất ít bệnh nhân lọc máu có khả năng sử dụng. Vì vậy điều trị tăng phospho ở bệnh nhân lọc máu chủ yếu là lọc máu đủ liều và chế độ ăn hạn chế phospho.

2. Bảo vệ “đường thở của sự sống” – Chăm sóc cầu tay (AVF) tại nhà

     – Cầu tay chạy thận (FAV/AVF) là đường tiếp cận mạch máu sống còn của người bệnh. Tổn thương hoặc tắc cầu tay đồng nghĩa với việc ca lọc máu bị gián đoạn.

     – Theo dõi mỗi ngày: Đặt nhẹ lòng bàn tay lên vị trí cầu tay mỗi sáng để cảm nhận nhịp rung miêu (tiếng “rù rù” liên tục) hoặc dùng ống nghe kiểm tra. Nếu mất cảm giác rung phải đến bệnh viện kiểm tra ngay.

     – Bảo vệ tay mổ: Tuyệt đối không đo huyết áp, không lấy máu xét nghiệm, không truyền dịch trên cánh tay có cầu tay. Tránh mang vác vật nặng, không nằm gối đầu đè lên tay mổ hoặc mặc áo có tay quá chật bó sát.

     – Vệ sinh vô khuẩn: Giữ vết kim chọc sạch sẽ, khô ráo sau khi rút kim ca lọc. Vệ sinh tay trước mỗi ca lọc theo hướng dẫn của nhân viên y tế để phòng nhiễm trùng FAV.

3. Vận động thể lực và tâm lý: Phục hồi chất lượng sống chủ động

Lọc máu nhân tạo ngày nay không hướng người bệnh đến trạng thái nằm bất động. Việc vận động thể lực hợp lý (đi bộ nhẹ nhàng 15 – 30 phút/ngày) giúp tăng tuần hoàn máu, hỗ trợ tiêu hóa, duy trì khối cơ và cải thiện giấc ngủ.

Bên cạnh đó, sự lắng nghe, động viên từ người thân trong gia đình giúp người bệnh cởi bỏ tâm lý bi quan, biến “cuộc hẹn lọc máu” thành một phần sinh hoạt quen thuộc để an tâm sống vui khỏe mỗi ngày.

4. Chạy Thận Nhân Tạo: Hướng Dẫn Chăm Sóc Người Bệnh Tại Nhà

Khu Lọc máu – Thận nhân tạo mở rộng (Tầng 5) Bệnh viện Đồng Nai -2 với hệ thống 32 máy thế hệ mới, dịch lọc siêu tinh khiết và hệ thống RO khử trùng nhiệt luôn sẵn sàng đồng hành, theo dõi sát sao sức khỏe định kỳ cho từng bệnh nhân.

————

Bệnh viện Đồng Nai -2

Địa chỉ: Số 02, đường Đồng Khởi, phường Tam Hiệp, Thành phố Đồng Nai

Hotline CSKH: 1900 5199

Zalo Official: Zalobenhviendongnai-2.me

Youtube Channel: Youtube.com/@benhviendongnai-2

Tiktok Channel: Tiktok.com/@benhviendongnai-2

Google Map: maps.benhviendongnai-2