Đau đầu buồn nôn là bệnh gì? Triệu chứng và cách khắc phục

Đau đầu buồn nôn là một cặp triệu chứng phổ biến, do nhiều nguyên nhân như: rối loạn tiền đình, hạ huyết áp, viêm xoang,… Không chỉ là vấn đề sức khỏe tạm thời, tình trạng này còn là lời cảnh báo của những bệnh lý nguy hiểm không nên xem thường. Bài viết này của Bệnh Viện Đồng Nai -2 sẽ cung cấp kiến thức toàn diện về các nguyên nhân gây bệnh, giúp bạn biết cách xử lý và phòng ngừa hiệu quả nhất.

Đau đầu buồn nôn đôi khi còn tiềm ẩn nhiều bệnh lý nghiêm trọng, cần can thiệp y tế

Đau đầu buồn nôn là bệnh gì?

Đau đầu buồn nôn không phải là một bệnh lý riêng biệt mà là một tổ hợp triệu chứng. Trong y khoa, sự kết hợp này thường cho thấy hệ thần kinh trung ương hoặc hệ thống tiền đình đang gặp kích thích hoặc tổn thương.

Triệu chứng đau đầu kèm buồn nôn có thể xuất hiện đột ngột hoặc kéo dài dai dẳng, ảnh hưởng không nhỏ đến chất lượng cuộc sống. Đôi khi, cơn đau đầu xuất hiện trước, sau đó cảm giác buồn nôn và nôn xuất hiện như một phản ứng tự nhiên của cơ thể. Trong nhiều trường hợp, những rối loạn ở dạ dày hoặc vấn đề về thăng bằng cũng là yếu tố khởi phát các cơn đau nhức vùng thái dương hoặc đỉnh đầu.

Nguyên nhân gây ra tình trạng đau đầu kết hợp buồn nôn

Có rất nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng đau đầu kèm buồn nôn, từ những thói quen sinh hoạt hàng ngày cho đến các bệnh lý phức tạp. Dưới đây là hơn 30 nguyên nhân phổ biến:

Đau nửa đầu

Đau nửa đầu là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây ra tình trạng bệnh. Người bệnh thường cảm thấy buồn nôn, nhạy cảm với ánh sáng và âm thanh. Cơn đau có thể âm ỉ hoặc dữ dội, kéo dài từ vài phút đến vài giờ, thậm chí vài ngày.

Nếu không được điều trị, đau nửa đầu có thể chuyển thành mãn tính, gây nhiều khó khăn trong sinh hoạt hàng ngày.

Viêm dây thần kinh tiền đình

Dây thần kinh tiền đình có vai trò truyền tín hiệu thăng bằng từ tai trong lên não. Khi bị viêm (thường do virus), người bệnh sẽ trải qua những cơn chóng mặt dữ dội, đau đầu, buồn nôn và cảm giác mọi vật xung quanh quay cuồng, mất khả năng giữ thăng bằng.

Viêm dây thần kinh tiền đình gây bệnh và chóng mặt dữ dội

Mắc bệnh Meniere

Bệnh Meniere thường gây ra những cơn đau đầu theo từng đợt, kéo dài từ vài giờ đến vài ngày. Trước khi cơn đau xuất hiện, người bệnh có thể có các dấu hiệu báo trước như: hoa mắt, chóng mặt, nhìn mờ, ù tai, tê da đầu hoặc nói khó.

Một số yếu tố dẫn đến căn bệnh này có thể kể đến như: thay đổi thời tiết, căng thẳng, mất ngủ, sử dụng rượu bia hoặc tiếp xúc với mùi nước hoa quá nồng,…

Hạ huyết áp tư thế

Khi thay đổi tư thế đột ngột, người bệnh có thể cảm thấy choáng váng, mờ mắt, yếu cơ hoặc ngất xỉu trong vài giây. Nguyên nhân là do lực hấp dẫn khiến máu dồn xuống chân, làm giảm lưu lượng máu về tim, dẫn đến thiếu máu lên não. Tình trạng này thường gặp ở những người có vấn đề về tim mạch, rối loạn thần kinh hoặc bệnh lý nội tiết.

Thay đổi tư thế đột ngột dẫn đến thiếu máu lên não

Thiểu năng tuần hoàn não

Thiểu năng tuần hoàn não xảy ra khi lượng máu lên não không đủ, dẫn đến thiếu oxy và dưỡng chất nuôi dưỡng các tế bào thần kinh. Nguyên nhân thường do xơ vữa động mạch, thiếu máu, thoái hóa đốt sống cổ, cục máu đông hoặc bệnh lý tim mạch.

Triệu chứng của thiểu năng tuần hoàn não bao gồm: đau đầu, buồn nôn, chóng mặt kéo dài, mất ngủ, mệt mỏi, dễ cáu gắt và suy giảm trí nhớ.

Sau tiêm vắc xin

Một số người có thể gặp phản ứng phụ sau tiêm vắc xin, bao gồm đau đầu và buồn nôn nhẹ. Tuy nhiên, tình trạng này thường tự hết sau thời gian ngắn mà không cần can thiệp.

Cảm lạnh, cảm cúm hoặc cúm dạ dày

Các bệnh do virus như cảm lạnh, cảm cúm hay cúm dạ dày thường đi kèm với triệu chứng đau đầu, buồn nôn, mệt mỏi, sổ mũi, tiêu chảy, ớn lạnh, đau nhức cơ thể và sốt. Tùy theo loại virus, các triệu chứng có thể khác nhau.

Cảm cúm và cúm dạ dày gây sốt, mệt mỏi, đau nhức cơ thể

Mang thai

Phụ nữ mang thai thường dễ bị gặp phải bệnh này do sự thay đổi nội tiết tố và tình trạng mất nước. Các triệu chứng này thường tự biến mất sau khi sinh, vì vậy không cần quá lo lắng.

Tiền sản giật

Tiền sản giật là một biến chứng nguy hiểm, thường xuất hiện ở ba tháng cuối trong thai kỳ. Nguyên nhân chưa được xác định rõ, nhưng các yếu tố nguy cơ bao gồm thừa cân, thiếu máu nhau thai, bệnh tự miễn. Triệu chứng đặc trưng là tăng huyết áp, protein niệu và phù nề, gây đau đầu dữ dội, buồn nôn, nôn, suy giảm thị lực.

Hội chứng tiền kinh nguyệt (PMS)

Sự thay đổi nội tiết tố trong kỳ kinh nguyệt có thể gây đau đầu buồn nôn, nhạy cảm với ánh sáng, cáu gắt và đau lưng. Các triệu chứng thường xuất hiện từ 2 ngày trước kỳ kinh hoặc trong 3 ngày đầu của chu kỳ.

Hội chứng tiền kinh nguyệt PMS gây nên tình trạng bệnh

Nicotine

Nicotine trong thuốc lá có thể gây nghiện và dẫn đến các triệu chứng như buồn nôn đau đầu, tim đập nhanh, tức ngực và khó thở, đặc biệt ở những người hút thuốc thường xuyên.

Thay đổi đường huyết đột ngột

Cả tăng và giảm đường huyết đột ngột đều có thể gây đau đầu buồn nôn. Bỏ bữa, ăn uống thiếu chất hoặc kiệt sức khiến đường huyết giảm mạnh, dẫn đến đau đầu, buồn nôn, vã mồ hôi, mệt mỏi, thậm chí ngất xỉu.

Ngược lại, ăn quá nhiều đồ ngọt cùng lúc làm đường huyết tăng nhanh cũng có thể gây ra tình trạng tương tự. Đặc biệt ở người bị tiểu đường, việc kiểm soát đường huyết kém cũng có thể gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm.

Dị ứng hoặc ngộ độc thực phẩm

Dị ứng thực phẩm xảy ra khi hệ miễn dịch phản ứng quá mức với protein trong thức ăn. Ngộ độc thực phẩm thường do ăn phải thức ăn ôi thiu, không đảm bảo vệ sinh. Cả hai đều có thể gây đau đầu buồn nôn, tiêu chảy, mất nước, mệt mỏi và nổi mẩn ngứa.

Rượu, bia, Caffeine

Uống quá nhiều rượu bia có thể gây đau đầu buồn nôn, chóng mặt và khát nước. Người cai rượu cũng có thể gặp các triệu chứng này. Với caffeine, người uống thường xuyên nếu không được bổ sung kịp thời sẽ cảm thấy đau đầu, mệt mỏi, uể oải. Ngược lại, người không quen uống caffeine nhưng uống quá nhiều cũng có thể bị “say caffeine” với các triệu chứng tương tự.

Rượu bia và caffeine liều cao gây đau đầu, khát nước, mệt mỏi kéo dài

Hội chứng HELLP

Đây là một dạng rối loạn liên quan đến tiền sản giật, thường gặp ở phụ nữ mang thai. Các triệu chứng bao gồm đau đầu buồn nôn, đau nhức cơ vai và mệt mỏi. Nếu không được điều trị kịp thời, hội chứng HELLP có thể dẫn đến các biến chứng nguy hiểm như vỡ gan, suy thận, suy hô hấp, thậm chí tử vong.

Viêm họng hạt/Viêm amidan

Thống kê cho thấy khoảng 80% dân số Việt Nam từng bị viêm họng, trong đó hơn 40% là viêm họng hạt. Bệnh có hai dạng: cấp tính và mãn tính. Ngoài đau đầu và buồn nôn, người bệnh có thể bị sốt, phát ban, đau nhức cơ thể. Viêm amidan cũng có triệu chứng tương tự, kèm theo đau họng, sốt, khó nuốt và hôi miệng.

Lạc nội mạc tử cung

Lạc nội mạc tử cung là tình trạng các tế bào nội mạc tử cung phát triển ra bên ngoài tử cung. Bệnh không chỉ gây đau bụng dữ dội và rong kinh mà còn có thể kéo theo các triệu chứng toàn thân như đau đầu, buồn nôn và chóng mặt, đặc biệt rõ rệt trong những ngày hành kinh.

Huyết áp cao

Đau đầu dữ dội, buồn nôn và nôn là những triệu chứng thường gặp khi huyết áp tăng cao đột ngột. Cơn đau có thể kéo dài hơn một giờ, gây khó chịu nghiêm trọng cho người bệnh.

Hạ natri máu

Khi nồng độ natri trong máu giảm dưới 136 mEq/L, người bệnh có thể xuất hiện các triệu chứng như đau đầu buồn nôn, lơ mơ và lú lẫn.

Căng thẳng, lo âu và trầm cảm

Áp lực công việc, căng thẳng kéo dài, rối loạn lo âu hay trầm cảm đều có thể dẫn đến những cơn đau đầu và buồn nôn, nôn ói.

Căng thẳng lo âu và trầm cảm là nguyên nhân gây đau đầu kết hợp buồn nôn

Virus corona

Virus corona là tác nhân gây ra COVID-19, SARS và MERS. Người nhiễm bệnh thường có triệu chứng đau đầu buồn nôn, sốt, ho và khó thở.

Say độ cao

Khi di chuyển lên cao đột ngột, cơ thể có thể phản ứng bằng các triệu chứng đau đầu, buồn nôn, thường gặp khi leo núi, đi cáp treo hoặc tham gia các hoạt động mạo hiểm trên cao.

Tăng nhãn áp

Tăng nhãn áp được phân thành nhiều thể bệnh như cườm nước góc đóng cơn cấp, góc đóng bán cấp, góc đóng mạn tính và góc mở. Tùy thể bệnh, triệu chứng có thể khác nhau, nhưng biểu hiện phổ biến nhất là đau đầu kèm buồn nôn, nặng mắt và mỏi mắt.

Ngộ độc carbon monoxide

Carbon monoxide là khí không màu, không mùi, sinh ra khi đốt cháy than, gỗ hoặc xăng dầu. Hít phải khí CO ở nồng độ cao có thể gây đau đầu, chóng mặt, buồn nôn, nôn mửa, suy nhược và đau tức ngực. Đây là những tình trạng cấp cứu cần xử lý ngay.

Nhiễm trùng tai trong

Khi tai trong bị viêm và tích tụ dịch, người bệnh thường gặp các triệu chứng như đau tai, ù tai, sốt, đau đầu kèm buồn nôn và mất thăng bằng. Nếu không điều trị kịp thời, bệnh có thể ảnh hưởng lâu dài đến thính lực.

Nhiễm trùng tai trong gây viêm tai, ù tai, đau đầu, sốt và mất thăng bằng

Sốt xuất huyết

Bệnh sốt xuất huyết đặc trưng bởi sốt cao đột ngột, đau đầu dữ dội và phát ban đỏ trên da. Người bệnh cũng có thể bị ớn lạnh, tiêu chảy và nôn mửa. Cần theo dõi sát trong những ngày đầu phát bệnh để phòng ngừa biến chứng xuất huyết nặng.

Xuất huyết não

Xuất huyết não gây đau đầu đột ngột với cường độ rất mạnh, kèm buồn nôn, chóng mặt, suy giảm thị lực và nhạy cảm với ánh sáng. Đây là cấp cứu thần kinh nguy hiểm, người bệnh cần được đưa đến bệnh viện ngay lập tức để tránh nguy cơ tàn tật hoặc tử vong.

Đau đầu từng cụm

Đau đầu từng cụm có triệu chứng tương tự đau nửa đầu nhưng thường xuất hiện theo chu kỳ. Bác sĩ cần khai thác kỹ về tính chất, tần suất và thời điểm xuất hiện cơn đau để phân biệt với các nguyên nhân khác.

Chấn thương sọ não

Va đập mạnh vào đầu có thể gây đau đầu, choáng váng, mờ mắt và giảm khả năng tập trung. Các triệu chứng này có thể xuất hiện trong vòng 7 ngày sau chấn thương, do đó người bệnh cần được theo dõi y tế liên tục.

Xuất hiện khối u não

Giai đoạn đầu, u não thường không có triệu chứng rõ ràng. Khi khối u phát triển, người bệnh có thể bị đau đầu vào buổi sáng hoặc khi gắng sức, mệt mỏi, co giật và suy giảm trí nhớ.

Nhiễm trùng não

Viêm não và viêm màng não gây đau đầu dữ dội, buồn nôn và nhạy cảm với ánh sáng. Triệu chứng này dễ nhầm với đau nửa đầu thông thường, dẫn đến chẩn đoán muộn và tăng nguy cơ biến chứng nặng.

Ngoài ra, bệnh còn có thể là dấu hiệu của nhiều bệnh lý khác như sốt rét, viêm gan A, bệnh thận, u dây thần kinh thính giác,… Vì vậy, người bệnh nên đến cơ sở y tế để được thăm khám và chẩn đoán chính xác, tránh tự ý điều trị tại nhà.

Xuất huyết não, u não, viêm màng não là các bệnh lý nguy hiểm cần can thiệp sớm

Cách điều trị chứng đau đầu buồn nôn

Tùy vào nguyên nhân mà chúng ta có các hướng điều trị khác nhau. Nhìn chung, có 2 cách để trị bệnh: dùng thuốc và không dùng thuốc.

Điều trị bằng thuốc

Bác sĩ có thể kê đơn thuốc giảm đau đầu và chống buồn nôn để kiểm soát triệu chứng, đồng thời điều trị nguyên nhân gốc rễ. Người bệnh cần tuân thủ đúng liều lượng và chỉ định, không tự ý dùng thuốc để tránh biến chứng.

Trong trường hợp nguy hiểm như xuất huyết não, u não hay chấn thương sọ não, phẫu thuật có thể được chỉ định để bảo toàn tính mạng.

Điều trị không dùng thuốc

Với các trường hợp nhẹ, người bệnh có thể áp dụng các biện pháp điều trị bệnh như sau:

• Nghỉ ngơi trong phòng tối: Ánh sáng và tiếng ồn là “kẻ thù” của cơn đau đầu. Hãy nằm nghỉ trong không gian yên tĩnh, thoáng mát.
• Chườm lạnh hoặc chườm ấm: Chườm lạnh lên trán giúp co mạch (tốt cho Migraine), chườm ấm vùng cổ gáy giúp giãn cơ (tốt cho đau đầu căng thẳng).
• Massage: Xoa bóp nhẹ nhàng vùng thái dương, huyệt hợp cốc (giữa ngón cái và ngón trỏ) và vùng cổ gáy để giảm áp lực.
• Bù nước và điện giải: Uống nước gừng ấm (giúp giảm buồn nôn) hoặc nước Oresol nếu có nôn mửa nhẹ.

Các triệu chứng đau đầu buồn nôn cần gặp bác sĩ

Thông thường, đau đầu buồn nôn có thể tự hết sau khi nghỉ ngơi. Tuy nhiên, nếu xuất hiện các dấu hiệu bất thường dưới đây, bạn nên đến cơ sở y tế ngay:

• Đau đầu dữ dội đột ngột: Cảm giác đau chưa từng có trước đây, khởi phát nhanh trong vài giây.
• Triệu chứng thần kinh khu trú: Méo miệng, nói ngọng, tê yếu hoặc liệt một bên tay/chân.
• Thay đổi ý thức: Lú lẫn, lơ mơ, co giật hoặc hôn mê.
• Sốt cao kèm cứng cổ: Không thể cúi đầu xuống chạm cằm vào ngực.
• Thay đổi thị lực: Nhìn đôi (1 thành 2), mờ mắt hoặc mất thị lực đột ngột.
• Sau chấn thương đầu: Cơn đau ngày càng tăng và nôn mửa liên tục trong hơn 24 giờ.

Với hơn 10 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe cộng đồng, Bệnh viện Đồng Nai – 2 là một trong những bệnh viện tư nhân lớn và hiện đại nhất tại tỉnh Đồng Nai.

Đội ngũ chuyên gia Thần kinh và Nội khoa giàu kinh nghiệm lâm sàng sẽ nhanh chóng đánh giá, phát hiện bệnh lý và đưa ra phác đồ điều trị phù hợp. Hệ thống chẩn đoán hình ảnh tiên tiến gồm MRI và CT Scanner cho phép thực hiện các xét nghiệm chuyên sâu với độ chính xác cao, hỗ trợ tối ưu quá trình chẩn đoán.

Chúng tôi cam kết cung cấp dịch vụ y tế đáng tin cậy, giúp bạn an tâm và hài lòng trong hành trình chăm sóc sức khỏe.

Đến gặp bác sĩ nếu tình trạng bệnh kéo dài, kèm các triệu chứng bất thường

Cách phòng ngừa buồn nôn đau đầu hiệu quả

Thay đổi lối sống và duy trì các thói quen lành mạnh là nền tảng giúp phòng ngừa nhiều nguyên nhân gây đau đầu kèm buồn nôn. Dưới đây là những phương pháp thiết thực bạn có thể áp dụng ngay trong sinh hoạt hằng ngày.

Tập thể dục đều đặn

Vận động ít nhất 30 phút mỗi ngày giúp tăng cường sức đề kháng, hỗ trợ cơ thể chống lại các tác nhân gây bệnh như virus và vi khuẩn – những nguyên nhân thường liên quan đến đau đầu và buồn nôn. Đặc biệt, luyện tập thể dục thường xuyên còn được chứng minh có hiệu quả tích cực đối với người hay bị đau nửa đầu.

Chế độ ăn uống khoa học

Không bỏ bữa, không ăn quá ít và đảm bảo đủ dinh dưỡng là nguyên tắc cơ bản để phòng ngừa bệnh. Nên duy trì đủ 3 bữa chính mỗi ngày với thực đơn đa dạng. Nếu các triệu chứng tái phát thường xuyên, hãy ghi lại nhật ký ăn uống để xác định và loại bỏ các thực phẩm có thể kích hoạt cơn đau.

Tránh các yếu tố kích thích

Âm thanh lớn, ánh sáng chói hay một số mùi hương mạnh đều có thể là tác nhân gây đau đầu và buồn nôn ở một số người. Khi đã xác định được yếu tố kích thích của bản thân, chủ động tránh xa là cách phòng ngừa đơn giản nhưng hiệu quả.

Đảm bảo chất lượng giấc ngủ

Ngủ đủ giấc, ngủ sâu và duy trì giờ ngủ – giờ thức cố định mỗi ngày có vai trò quan trọng trong việc phòng ngừa bệnh. Ngoài ra, không gian phòng ngủ cần được giữ thoáng mát, yên tĩnh và tối để đảm bảo chất lượng giấc ngủ tốt nhất.

Kiểm soát căng thẳng

Stress kéo dài là một trong những nguyên nhân phổ biến dẫn đến bệnh. Các phương pháp thư giãn như nghe nhạc, thiền định, tập yoga hoặc tắm nước ấm đều có thể giúp giải tỏa áp lực, giữ cho tinh thần cân bằng và ổn định.

Ngủ đủ giấc, ăn uống khoa học, tập thể dục,… là cách để phòng ngừa hiệu quả

Triệu chứng đau đầu buồn nôn có thể chỉ là phản ứng tạm thời của cơ thể, nhưng cũng có thể là dấu hiệu cảnh báo những vấn đề sức khỏe nghiêm trọng. Nếu bạn hoặc người thân gặp phải những cơn bất thường, đừng chần chừ. Việc thăm khám sớm tại các cơ sở y tế uy tín với trang thiết bị hiện đại như Bệnh Viện Đồng Nai -2 sẽ giúp chẩn đoán chính xác và can thiệp kịp thời.