ĐIỀU TRỊ DỊ TẬT NIỆU QUẢN NẰM SAU TĨNH MẠCH CHỦ HIẾM GẶP- NGĂN NGỪA NGUY CƠ SUY THẬN THẦM LẶNG

Khoa Ngoại Tiết niệu Bệnh viện Đồng Nai -2 vừa tiếp nhận và phẫu thuật thêm một trường hợp mắc dị tật bẩm sinh hiếm gặp: Niệu quản nằm sau tĩnh mạch chủ. Trước đó, vào năm 2025, bệnh viện cũng đã can thiệp thành công cho một bệnh nhân nam 29 tuổi mắc dị tật tương tự.

Dị tật niệu quản bẩm sinh hiếm gặp: Nguy cơ suy thận thầm lặng

Niệu quản nằm sau tĩnh mạch chủ là một bất thường bẩm sinh rất hiếm gặp trong y văn với tỷ lệ mắc chỉ khoảng 1/1500, trong đó nam giới có tỷ lệ mắc cao hơn nữ giới.

Ở cơ thể bình thường, niệu quản (ống dẫn nước tiểu từ thận xuống bàng quang) luôn chạy phía trước tĩnh mạch chủ. Tuy nhiên, ở những bệnh nhân này, niệu quản lại đi vòng ra sau tĩnh mạch chủ bụng, dẫn đến tình trạng bị chèn ép cơ học.

Nếu không được điều trị, sự chèn ép kéo dài làm giảm lưu lượng dòng nước tiểu từ thận xuống bàng quang, gây ra tình trạng ứ nước tại thận. Áp lực nước tiểu tăng cao lâu ngày sẽ hủy hoại nhu mô thận một cách thầm lặng, dẫn đến suy thận mất chức năng hoàn toàn.

Bệnh rất khó tự phát hiện ở giai đoạn đầu do không có triệu chứng điển hình. Đa số bệnh nhân được phát hiện tình cờ khi đi khám sức khỏe định kỳ, hoặc đi khám khi đã có biểu hiện muộn như đau âm ỉ vùng thắt lưng, tiểu khó, bí tiểu.

Tại Bệnh viện Đồng Nai -2, bệnh nhân được chẩn đoán chính xác nhờ quy trình kết hợp siêu âm hệ tiết niệu và chụp cắt lớp vi tính (CT Scanner) có cản quang để dựng hình mạch máu và đường tiết niệu trước mổ.

Phẫu thuật thành công dị tật niệu quản nằm sau tĩnh mạch chủ

Phương pháp điều trị và thách thức trong kỹ thuật phẫu thuật dị tật niệu quản

BS.CKII Phan Trọng Hùng – Trưởng khoa Ngoại Tiết niệu Bệnh viện Đồng Nai -2 – người trực tiếp phẫu thuật cho các ca bệnh trên cho biết: Phương pháp duy nhất để giải quyết triệt để dị tật này là phẫu thuật chuyển vị niệu quản ra phía trước tĩnh mạch chủ, nhằm giải phóng đoạn tắc nghẽn và tái lập lại cấu trúc giải phẫu bình thường. Tùy thuộc vào tình trạng bệnh, phẫu thuật viên sẽ lựa chọn phương pháp can thiệp phù hợp:  

• Phẫu thuật mở: Phương pháp truyền thống với vết mổ dài, khiến bệnh nhân đau nhiều hơn sau mổ và thời gian phục hồi kéo dài hơn.
• Phẫu thuật nội soi (qua đường trong phúc mạc hoặc ngoài phúc mạc): Đây là kỹ thuật tiên tiến mang lại nhiều lợi ích cho người bệnh với vết mổ rất nhỏ, ít đau và giúp bệnh nhân nhanh chóng hồi phục. Tuy nhiên, phương pháp nội soi này đòi hỏi rất cao về kinh nghiệm và tay nghề của phẫu thuật viên để thao tác chính xác trong không gian hẹp.

Và để điều trị, các bác sĩ đã tiến hành cắt đôi niệu quản ở vị trí bị chèn ép, đưa đoạn niệu quản ra phía trước tĩnh mạch chủ, sau đó khâu nối lại.

Quá trình này đòi hỏi sự cẩn trọng và khéo léo tuyệt đối từ phẫu thuật viên vì những lý do chuyên môn nghiêm ngặt như: nguy cơ xuất huyết lớn do tĩnh mạch chủ là mạch máu lớn nhất cơ thể, thành mạch cực kỳ mỏng và áp lực máu cao. Quá trình bóc tách niệu quản ra khỏi mạch máu lớn đòi hỏi sự chuẩn xác; chỉ một sơ suất nhỏ có thể làm rách mạch gây chảy máu ồ ạt nguy hiểm đến tính mạng. Bên cạnh đó, thao tác khâu nối niệu quản phải cực kỳ tinh tế, xử lý gọn gàng để đảm bảo sau mổ đường ống thông thoáng, không bị hẹp và không xảy ra tình trạng rò rỉ nước tiểu vào ổ bụng.

Khuyến cáo từ chuyên gia

Sự thành công liên tiếp của các ca mổ dị tật niệu quản hiếm gặp tại Bệnh viện Đồng Nai -2 đã giúp người bệnh bảo tồn được chức năng thận, tránh được nguy cơ phải chạy thận nhân tạo trong tương lai.

Qua các trường hợp này, BS.CKII Phan Trọng Hùng cũng khuyến cáo thêm: Dị tật bẩm sinh hệ tiết niệu có thể tiến triển âm thầm mà không gây triệu chứng rõ rệt. Người dân nên thực hiện kiểm tra sức khỏe định kỳ có siêu âm bụng ít nhất 1 lần/năm. Khi xuất hiện các dấu hiệu như đau tức vùng thắt lưng, tiểu khó, bí tiểu, cần đến ngay các cơ sở y tế có chuyên khoa sâu để được tầm soát, chụp CT Scanner chẩn đoán sớm và điều trị kịp thời, bảo vệ chức năng thận.

Bên cạnh các dị tật bẩm sinh của hệ tiết niệu, nhiều bệnh lý khác cũng có thể ảnh hưởng đến chức năng thận nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, trong đó có sỏi tiết niệu.

————

Bệnh viện Đồng Nai -2

Địa chỉ: Số 02, đường Đồng Khởi, phường Tam Hiệp, Thành phố Đồng Nai

Hotline CSKH: 1900 5199

Zalo Official: Zalobenhviendongnai-2.me

Youtube Channel: Youtube.com/@benhviendongnai-2 

Tiktok Channel: Tiktok.com/@benhviendongnai-2

Google Map: maps.benhviendongnai-2